
Marmara Bölgesinin yerli balığı olan Uskumru geçmiş zamanlarda Karadeniz ve Ege Denizi arasında büyük göçler yaparmış. Bu göçler esnasında da eti çok lezzetli olduğundan bol bol avlanan bir balıklar arasındaymış. Ancak şimdilerde ya bilinçsiz avlanmalardan, ya Marmara Denizinin kirliliğinden ya da çevreyle ilgili nedenlerden oldukça seyrek rastlanan bir balık konumuna düşmüş ne yazık ki. Uskumrunun en küçük haline Kalinarya , biraz daha büyümüş ve yağlanmış haline Uskumru daha boylanmış haline Çiroz, yazın yakalanan şekli ise Lipari olarak adlandırılmaktaymış. En lezzetli olduğu dönem Eylül ayı ile Ocak ayı sonuna kadar olan dönemmiş. Daha 10 -15 yıl öncesine kadar gariban sofralarını süslermiş uskumru. Şimdi ise seyrek bulunması nedeni ile oldukça pahalı balıklar arasında sayılıyor. Kurutulmuş, konserve ve tuzlanmış şeklinde de hazırlanıp uzun süre dayanması sağlanır. Az yağlı ve kurutulmuş şeklindeki adına da Çiroz denen Uskumrunun Atlantik Denizinde yaşayan oldukça lezzetsiz bir türü de bulunmaktaymış. Uskumruya benzerliği ile yanıltabilen Kolyos Balığından da bahsetmek istiyorum biraz. İkisi aynı zamanlarda beraber sürüler halinde göç ederlermiş. Bu yüzden birlikte avlanmaları oldukça doğal olduğundan ikisinin arasındaki farkı bilemeyenler tadı daha yavan olan Kolyosu, Uskumru balığı diye satın alabilirler. Aradaki farklılıkları şöyle sıralayabiliriz. Sırt desenleri birbirine çok fazla benzediğinden ayırt edebilmek için renklerine bakmak gerekir. Kolyosun rengi Uskumrudan daha koyudur. Uskumrunun kuyruk kısmı ortada boşluk bırakarak oluşmuştur, ancak Kolyosun kuyruğunun orta kısmında boşluk yoktur, doludur. Uskumrunun gözleri çok aşırı küçük, Kolyosun ise oldukça iridir. Yanılmamak için daha dikkatli davranmalıyız. Tavası, dolması, ızgarası, kâğıt kebabı, papaz yahnisi, köftesi, buğulaması ve haşlaması yapılabilen Uskumrunun çok lezzetli olan buğulamasını tarif edeceğim bugün. Malzemeler: 1/2 kg. Uskumru 1 adet kuru soğan 2 adet yeşil sivri biber 1 adet yeşil etli biber 1-2 adet domates 1 tatlı kaşığı iri çekilmiş karabiber 1 tatlı kaşığı pul biber 2 adet defneyaprağı Maydanoz 1,5 tatlı kaşığı tuz 1/2 kahve fincanı kadar zeytinyağı 2 limon Yapılışı: Öncelikle Uskumruların içi çıkarılarak temizlenir yıkanıp süzülmek üzere süzgece bırakılır. Soğanın kabuğu soyulur, biberlerin çekirdekleri ayıklanır ve tüm malzeme yıkanarak uzun şeritler halinde doğranır. Doğranan malzeme çukur bir kabın içerisine alınır, baharatları ve tuzu eklenir. Domatesin kabukları soyulur ve doğranır, 1 limonun suyu sıkılır. Yayvan bir tencereye önce balıklar konarak karıştırılan malzeme üzerine yayılır. Limon dilimlenerek serpiştirilir, defneyaprağı eklenir. Üzerine Zeytinyağı gezdirilerek harlı ateşe konur. 10 dakika kadar pişirilir ve ocak kısılarak yaklaşık 10 dakika daha pişirilir. En son maydanoz eklenir ve kontrol edilerek ateşten alınır.
|